Dudok en Hilversum

beletHilversum is Dudokstad. Wie het werk van deze meester wil bestuderen moet in Hilversum ‘gewoon’ maar eens gaan rondkijken. Op elke straathoek heeft de beste man wel iets gebouwd, en dat allemaal vanuit die voor hem unieke en kenmerkende, modernistische stijl: rechte lijnen, beton in combinatie met baksteen,  ambachtelijke afwerking en altijd ‘sociaal’, oftewel: om te gebruiken. Zelfs de zendmast is er vierkant om niet uit de toon te vallen met ‘zijn’ architectuur.

Het raadhuis van Hilversum is één van de mooiste voorbeelden. Het gele karakteristieke gebouw straalt eeuwigdurende allure en tegelijkertijd gebruiksvriendelijkheid uit. Het intrigeert: de mate waarin het ten tijde van de bouw nog écht goed moest zijn, voor de eeuwigheid werd gebouwd; het karakter in alle dingen, onderdelen en details. Aan de buitenkant heeft het pand ‘schuine’ voegen: zodat de zon het gebouw zo’n mooie schaduwwerking geeft. Geniaal. En een ronde door het gebouw laat zien dat aan de binnenkant ook alles met zorg én duurzaam werd ontworpen: de meubels, de stoffen, de lampen, de letters – ze zijn elk uniek en ze geven zoveel karakter aan het pand, dat je bijna heimwee krijgt naar voorbije tijden. Natuurlijk kostte het raadhuis destijds ook een vermogen door de keuzes van Dudok.Maar het gebouw staat nog steeds als een huis, en dat kunnen we niet van alle stadhuizen van recenter datum – de Amsterdamse Stopera bijvoorbeeld – zeggen.

zuiderhof

Een ander mooi voorbeeld is begraafplaats Zuiderhof.  Het open entreegebouw, dat eigenlijk meer plein is dan gebouw, contrasteert in zijn witheid groots met de blauwe lucht en het omliggende groen. Er is een grote ruimte, en lopend over het plein gaat alle aandacht uit naar het ‘hemelse’. De doorkijkjes genereren mooie zichtlijnen naar de ruimte erachter. Goed gevonden, minimale ingrepen.

Pas met achtergrondkennis herken je de hand van Dudok in het Amsterdamse havengebouw aan de Ruijterkade. Hoewel te twisten valt over het – voor zijn doen – moderne materiaalgebruik – creeerde hij hiermee opnieuw een iconisch bouwwerk. Of het echter net zo lang mee zal gaan als het raadhuis – ik denk het niet.

Leave a Reply

*